Wat is de levensduur van een thuisbatterij?

Door Robin Teunissen •
Wat is de levensduur van een thuisbatterij?

De levensduur van een thuisbatterij ligt tussen de 10 en 15 jaar, afhankelijk van het type batterij (lithium-ion of LFP), het aantal laadcycli en hoe intensief je hem gebruikt. De meeste merken geven 10 jaar garantie op minimaal 60–80% capaciteit. Ook geeft de fabrikant aan hoeveel cycli de batterij heeft dit ligt nu tussen de 6000 tot 8000 cycli.

Ecoflow stream thuisbatterij

Welke factoren hebben impact op de levensduur van de thuisbatterij?

De levensduur van een thuisbatterij wordt beïnvloed door verschillende factoren. Hieronder zijn vijf belangrijke factoren die impact hebben op de levensduur:

  1. Soorten thuisbatterij: Er zijn diverse typen thuisbatterijen, elk met eigen kenmerken en levensduur. LiFePO4 batterijen staan bekend om hun lange levensduur en hoge efficiëntie. Ook zijn ze onbrandbaar. Ze kunnen hogere temperaturen beter weerstaan zonder kapot te gaan. Ze hebben een levensduur van gemiddeld 10 tot 20 jaar. Wij bieden altijd een LiFePO4 thuisbatterij aan.
  2. Aantal laadcycli: De levensduur van een thuisbatterij wordt grotendeels bepaald door het aantal laadcycli dat de batterij kan doorlopen. Dit verwijst naar hoe vaak de batterij volledig kan op- en ontladen. Hoe meer cycli de batterij heeft, hoe langer deze meegaat. Onze Pylontech batterij heeft bijvoorbeeld 8.000 laadcycli.
  3. Opslagcapaciteit: De opslagcapaciteit van een thuisbatterij, oftewel de hoeveelheid energie die de batterij kan opslaan, is belangrijk. Een grotere opslagcapaciteit betekent minder frequente laad- en ontlaadcycli, wat bijdraagt aan een langere levensduur.
  4. Temperatuur: De omgevingstemperatuur speelt een belangrijke rol in de levensduur van een thuisbatterij. Hitte kan de chemische samenstelling van de batterij verslechteren. Daarom is het belangrijk om de batterij in een koele, stabiele omgeving te plaatsen, uit de buurt van warmtebronnen.
  5. Volledig op- en ontladen: Het is belangrijk om te vermijden dat een batterij constant op 100% wordt gehouden, aangezien dit schade kan veroorzaken. Om de levensduur te verlengen, raden wij ook aan om de batterij nooit onder de 20% capaciteit te laten komen voor een optimale levensduur.

Hoe verleng je de levensduur van een thuisbatterij?

Temperatuur is de allerbelangrijkste factor

We kunnen het niet vaak genoeg zeggen: batterijen haten extremen. De chemische cellen in een accu (ook bij LFP) presteren het beste bij een temperatuur tussen de 15 en 25 graden Celsius.

  • Hitte: Als een batterij constant in een ruimte van 30 graden of warmer staat, veroudert de chemie in sneltreinvaart. Zet de batterij dus nooit op een ongeïsoleerde zolder die in de zomer een sauna wordt, en plaats hem niet direct naast een loeiende CV-ketel of in direct zonlicht.
  • Kou: Vrieskou zorgt ervoor dat de chemische reactie trager verloopt. Het BMS zal het laden dan blokkeren of vertragen, maar ideaal is het niet. Een geïsoleerde garage of bijkeuken is echt de beste plek.

Voorkom diepe ontlading (Depth of Discharge)

De levensduur van een batterij wordt vaak uitgedrukt in ‘cycli’. Maar hoe diep die cyclus is, maakt veel uit. Het volledig leegtrekken van een batterij tot 0% (of zelfs lager als hij lang stilstaat) is stressvol voor de cellen. Hoewel het BMS (Battery Management System) een harde grens heeft waarop hij uitschakelt, is het slim om zelf een veilige marge in te stellen in de omvormer. Dit noemen we de DoD (Depth of Discharge) instelling. Stel de omvormer bijvoorbeeld zo in dat de batterij nooit verder ontlaadt dan 10% of 15%. Je offert dan een klein beetje capaciteit op voor dagelijks gebruik, maar de batterij hoeft nooit op zijn tenen te lopen. Dit kan de levensduur met jaren verlengen.

Zorg voor voldoende ventilatie

Tijdens het werken wordt een batterij warm. Zowel bij het opladen als het ontladen komt er warmte vrij. Als de batterij zijn warmte niet kwijt kan, loopt de interne temperatuur op, wat weer slecht is voor de cellen (zie punt 1). Zorg er bij de installatie voor dat je de ’15 centimeter regel’ hanteert: houd rondom de omvormer en de batterijmodules minimaal 15 tot 20 centimeter ruimte vrij. Bouw het systeem niet in een dichte kast zonder roosters. Controleer ook af en toe of de ventilatieroosters van de omvormer of batterij niet vol zitten met stof of spinnenwebben. Een goede luchtstroom is van levensbelang voor elektronica.

Laad en ontlaad niet te snel (C-rate)

Je kunt een batterij vergelijken met een mens: als je rustig wandelt, houd je het heel lang vol. Als je continu moet sprinten, ben je snel uitgeput. Bij batterijen noemen we dit de C-rate. Als jij een kleine batterij hebt (bijvoorbeeld 2 kWh) en je zet de wasmachine, droger en waterkoker tegelijk aan (bijvoorbeeld 4 kW vermogen), dan moet die kleine batterij enorm hard werken om die stroom te leveren. Hij wordt dan zwaar belast.

  • Tip: Zorg dat de grootte van je batterij past bij je verbruik. Heb je veel zware apparaten? Kies dan voor een grotere batterijcapaciteit (bijvoorbeeld 15 kWh). De belasting per cel is dan veel lager, waardoor de batterij ‘lui’ kan werken en veel langer meegaat.

Laat hem niet maandenlang vol of leeg staan

Ga je een lange tijd op vakantie? Of zet je het systeem in de zomer uit omdat je toch genoeg zonnestroom hebt? Let dan op de State of Charge (SoC).

  • Niet 100%: Een lithiumbatterij die maandenlang op 100% lading wordt bewaard, staat onder hoge interne spanning. Dit versnelt degradatie.
  • Niet 0%: Een lege batterij heeft last van ‘zelfontlading’. Als hij leeg weggezet wordt en hij loopt vanzelf nog verder leeg, kan het voltage zo laag worden dat de batterij ‘sterft’ en niet meer wakker wordt.
  • Het advies: Als je de batterij langere tijd niet gebruikt, zorg dan dat hij rond de 40% tot 60% geladen is. Dit is de meest stabiele toestand voor de chemie.

Houd de software up-to-date

Je denkt er misschien niet direct aan bij een fysiek apparaat, maar de levensduur hangt sterk samen met software. De fabrikanten van omvormers (zoals Solis) en batterijen (zoals Pylontech) brengen regelmatig updates uit. Deze updates bevatten vaak verbeteringen voor het BMS. Ze zorgen ervoor dat de cellen efficiënter worden gebalanceerd of dat de batterij beter wordt beschermd tegen uitzonderlijke situaties. Zorg dus dat je omvormer verbonden is met het internet (via die Cat6 kabel waar we het eerder over hadden) en check in de app of er updates klaarstaan. Een slim aangestuurde batterij leeft langer.

Overweeg een groter systeem (Overdimensioneren)

Het klinkt misschien als een verkooppraatje, maar technisch gezien is een grotere batterij duurzamer. Stel: je hebt per nacht 5 kWh nodig.

  • Situatie A: Je koopt een 5 kWh batterij. Deze moet elke nacht van 100% naar 0%. Dat is elke dag 1 volledige cyclus.
  • Situatie B: Je koopt een 10 kWh batterij. Deze gaat elke nacht van 100% naar 50%. De batterij wordt veel minder diep ontladen en de cellen worden minder belast. In situatie B gaat de batterij vaak veel langer mee dan in situatie A, omdat de belasting per module gehalveerd wordt. Het kan op de lange termijn dus goedkoper zijn om nu iets meer capaciteit te kopen.

Gebruik een dynamische sturing met beleid

Veel mensen gebruiken hun batterij tegenwoordig om te handelen op de onbalansmarkt. Dat levert geld op, maar vraag je wel af wat de impact is. Bij agressieve handel kan de batterij wel twee of drie keer per dag volledig geladen en ontladen worden. Hoewel moderne batterijen dit aankunnen, moet je accepteren dat de batterij hierdoor sneller “op” is in kalenderjaren. Je verbruikt je cycli immers drie keer zo snel. Wil je maximale levensduur? Gebruik de batterij dan vooral voor zelfconsumptie (overdag laden, ’s avonds ontladen). Wil je maximaal geld verdienen? Ga dan handelen, maar budgetteer dat je de batterij eerder moet vervangen. Het is een keuze die je bewust moet maken.