De straatverlichting valt uit, de koelkast stopt met zoemen en je wifi-signaal verdwijnt. In de meeste huishoudens is het dan wachten tot de netbeheerder het probleem oplost, terwijl de vriezer langzaam ontdooit en je in het donker op zoek moet naar kaarsen. Maar jij hebt zonnepanelen en een volle thuisbatterij, dus je verwacht eigenlijk dat bij jou het licht gewoon blijft branden. Toch is dat vaak niet standaard het geval. Zonder de juiste technische inrichting valt ook jouw zonnestroomsysteem stil bij een stroomstoring. Frustrerend, toch? Je hebt je eigen energiecentrale op het dak, maar je kunt er niet bij wanneer je het ’t hardst nodig hebt. Gelukkig is hier een oplossing voor. Met de juiste hybride omvormer, een specifieke backup-poort en een slimme schakelaar (ATS) kun je jouw woning, of een deel ervan, volledig onafhankelijk maken van het elektriciteitsnet. In deze blog leggen we je uit hoe dit technisch werkt, zodat jij ook tijdens een black-out gewoon de lichten aan kunt houden.
Om te begrijpen hoe noodstroom werkt, moeten we eerst kijken naar de basis van je hybride omvormer. Een standaard omvormer heeft één uitgang naar het net. Een hybride model dat geschikt is voor noodstroom, zoals die van Solis, heeft er twee. Dit is het fundamentele verschil dat bepaalt of je in het donker zit of niet.
De eerste uitgang is de Grid-poort. Dit is de ‘normale’ aansluiting die verbonden is met het elektriciteitsnet. Hier gaat stroom doorheen als je teruglevert, en komt stroom binnen als je tekortkomt. Maar, zodra de netspanning wegvalt (bijvoorbeeld door graafwerkzaamheden in de straat), is deze poort verplicht om direct uit te schakelen.
Dit is een harde veiligheidseis; als jouw omvormer stroom zou blijven pompen in een defect net, zouden monteurs die verderop aan de kabels werken geëlektrocuteerd kunnen worden.
Daarom is er de tweede uitgang: de Backup-poort. Deze is speciaal ontworpen om een ‘eilandnet’ te creëren. Maar je kunt niet zomaar twee stekkers in je huis hebben. Hier komt de ATS (Automatic Transfer Switch) om de hoek kijken. De ATS is de verkeersregelaar in je meterkast. Hij bewaakt continu de spanning van het net. Valt die weg? Dan gooit de ATS fysiek een schakelaar om. Hij koppelt je woning los van de straat (Grid) en zet de verbinding open naar de noodstroom (Backup). Dit gebeurt volledig automatisch en bliksemsnel.
Hieronder zie je het verschil in functies:
| Uitgang | Functie tijdens normaal bedrijf | Functie tijdens stroomuitval |
| Grid-poort | Levert zonnestroom aan huis & net, laadt batterij | Schakelt uit (Veiligheid) |
| Backup-poort | Stand-by (of voedt specifieke groep) | Wordt actief en voedt aangesloten apparaten |
Nu je weet wat de componenten doen, gaan we naar de installatie. Je kunt namelijk niet altijd zomaar je hele huis op die backup-poort zetten. De capaciteit van een batterij en omvormer is immers beperkt. Als je tijdens een stroomstoring probeert om je elektrische auto te laden, de sauna aan te zetten én te koken op inductie, klapt het systeem er alsnog uit door overbelasting.
Daarom werken we bij installatie vaak met een splitsing in de meterkast. We verdelen de woning in twee kampen: de ‘normale’ groepen en de ‘kritieke’ (backup) groepen. De ATS en de backup-poort voeden alleen dat deel van de woning dat jij essentieel vindt.
Door deze fysieke scheiding in je groepenkast garandeer je dat je batterij het lang volhoudt en dat de belangrijkste systemen blijven draaien, zonder dat je zelf stekkers hoeft om te prikken.
Hoe ver je kunt gaan met noodstroom, hangt sterk af van het type omvormer dat je kiest. Er is een groot verschil in capaciteit en mogelijkheden tussen een zware 3-fase jongen en een compactere 1-fase omvormer. We werken twee scenario’s voor je uit met Solis apparatuur.
Heb je een groot huishouden, een warmtepomp en wil je eigenlijk nergens omkijken naar hebben? Dan is de Solis 12 kW 3-fase omvormer in combinatie met een 3-fase ATS de koninklijke oplossing. Omdat deze omvormer op alle drie de fases krachtstroom kan leveren, is het vaak mogelijk om (vrijwel) het hele huis op de backup-poort aan te sluiten.
De aansluiting loopt dan als volgt: Het net komt binnen bij de hoofdschakelaar en gaat direct naar de ATS. De ATS verdeelt het naar de Grid-poort van de Solis. De Backup-poort van de Solis gaat terug naar de ATS, die vervolgens verbonden is met je complete groepenkast. Valt de stroom uit? De ATS merkt het spanningsverlies. Binnen 20 milliseconden (dat is zo snel dat je lampen nauwelijks knipperen) koppelt hij het net los en neemt de batterij het over. Omdat je 12 kW aan vermogen hebt, blijven zelfs je warmtepomp en inductieplaat (met beleid) gewoon werken. Je merkt nauwelijks dat de rest van de straat in het donker zit.
Voor een gemiddelde tussenwoning of een situatie waar budget een grotere rol speelt, kijken we vaak naar de 1-fase 5 kW systemen. Hierbij is het niet verstandig om het hele huis over te nemen, omdat 5 kW (ongeveer 5000 Watt) pieklast snel bereikt is als je gaat koken of wassen. Hier kiezen we dus bewust voor de gesplitste meterkast.
De aansluiting is iets anders: Het net voedt de hoofdschakelaar en de ‘zware’ groepen direct. De ATS zit er tussenin voor alleen de specifieke noodstroom-groepenkast. Op deze aparte kast sluiten we de koelkast, wifi, en de lichtgroepen van de benedenverdieping aan. Valt het net weg? Dan vallen je wasmachine en quooker uit. Maar, de ATS schakelt razendsnel om en de omvormer bouwt zelf een nieuw 230V-net op voor jouw noodgroepen. Je zit dus warm en met licht, terwijl je wacht tot het net weer stabiel is. Dit is een kostenefficiënte manier om toch zekerheid in te bouwen.
Dit is een technisch puntje dat vaak vergeten wordt, maar het is essentieel voor langdurige stroomuitval. Er zijn twee manieren om zonnepanelen in je systeem te hebben: via een aparte (micro)omvormer (AC-gekoppeld) of direct op je hybride omvormer (DC-gekoppeld). Voor noodstroom wil je absoluut die laatste optie.
Bij een AC-gekoppeld systeem (bijvoorbeeld met losse micro-omvormers op het dak) stoppen de zonnepanelen met werken zodra het net uitvalt. Ze hebben namelijk de 50Hz frequentie van het net nodig om op te starten. Geen net = geen zonne-energie, ook niet als je een batterij hebt. Je trekt de batterij leeg en daarna is het donker, zelfs als de zon schijnt.
Bij een DC-zijdige aansluiting zitten de panelen rechtstreeks met stekkers in je hybride Solis omvormer. De stroom komt als gelijkstroom (DC) binnen. Valt het net uit? Geen probleem. De Solis blijft die DC-stroom ontvangen en stuurt dit direct door naar je batterij of zet het om voor je noodgroepen. Hierdoor kun je een ‘black start’ maken: is je batterij ’s nachts leeggeraakt? Zodra de zon opkomt, start het systeem weer op, laadt de batterij en heb jij weer stroom. Zolang er zon is, heb je energie. Een oneindige cyclus, volledig onafhankelijk van de netbeheerder.
Er zijn veel batterijsystemen op de markt, maar waarom hameren wij in dit verhaal zo op Solis in combinatie met een ATS? Dat heeft te maken met de robuustheid van hun ‘Eilandnet’ functionaliteit. Veel systemen bieden een simpele EPS (Emergency Power Supply) die meer werkt als een zware UPS voor je computer. Solis bouwt echter omvormers die ontworpen zijn om echt als mini-elektriciteitscentrale te fungeren.
De schakeltijd is indrukwekkend snel (~20ms), waardoor apparatuur niet uitvalt en klokjes niet gereset hoeven te worden. Daarnaast is de samenwerking tussen zonnepanelen en batterij naadloos geïntegreerd. Het systeem hoeft niet te ‘zoeken’ naar energiebronnen; het pakt wat beschikbaar is. Of dat nu uit de accu komt of direct van het dak. Dit maakt het systeem niet alleen een leuke gadget voor die ene keer per jaar dat de stroom uitvalt, maar een fundamenteel onderdeel van je leveringszekerheid.
Wil jij zeker weten dat jouw meterkast klaar is voor een toekomst zonder black-outs? Het inrichten van een ATS en het splitsen van groepen is werk voor specialisten. Bij Zonnige Winkel kijken we graag met je mee of jouw huidige zonnepaneleninstallatie geschikt is om om te bouwen naar een volwaardig noodstroomsysteem. Zo zit jij er deze winter gegarandeerd warmpjes bij.
In het kort Bijna al het thuisladen gaat via wisselstroom. Je batterij levert gelijkstroom, de omvormer maakt daar wisselstroom van, en de boordlader van je auto maakt er weer gelijkstroom van om de accu te vullen. Drie omzettingen om stroom van de ene accu naar de andere te brengen, en bij elke stap verlies je […]
In het kort Met micro-omvormers zit er achter elk zonnepaneel een eigen omvormertje, en daarmee kies je niet één omvormer maar tien tot dertig. Dat maakt de keuze belangrijker dan mensen denken. Pak je een model dat te licht is voor je panelen, dan snijd je op je zomerse pieken. Pak je er een die […]
In het kort Je hebt zonnepanelen en een Solis omvormer, en in de app zie je precies wat je opwekt en verbruikt. Handig. Maar waar staat die informatie eigenlijk? En wie kan er nog bij? Steeds meer klanten stellen ons die vraag, en dat is terecht. Een moderne Solis omvormer hangt aan het internet, kan […]
TL;DR Stroom is ’s nachts soms bijna gratis en overdag juist prijzig. Wek je zelf op met zonnepanelen, dan lever je die stroom nu vaak terug op het moment dat hij het minst waard is. Zonde. Een Tibber thuisbatterij pakt dat anders aan: je slaat goedkope of eigen zonnestroom op en gebruikt hem als het […]
Hoe werkt de Enphase Micro omvormer IQ 9N-A? Dat is een logische vraag als je op zoek bent naar het maximale rendement uit je dak. Bij Zonnige Winkel horen we deze vraag bijna dagelijks, want de nieuwste generatie zonnepanelen wordt steeds krachtiger. Een gewone omvormer in de meterkast kan die groei soms niet meer bijbenen. […]
Wil je weten hoelang je op een noodstroom thuisbatterij kunt draaien tijdens een stroomuitval? Dit hangt volledig af van je verbruik. Verbruik je 300 W per uur voor essentiële apparaten zoals lampen en een koelkast? Dan kun je met een 9 kWh batterij ongeveer 30 uur vooruit. Lees verder om je eigen situatie te berekenen […]
