Wat is het verschil tussen AC en DC thuisbatterij?

Je bent je aan het oriënteren op een thuisbatterij. Je leest over capaciteit, merken en slimme software. Maar dan kom je plotseling twee termen tegen die voor verwarring zorgen: AC-gekoppeld en DC-gekoppeld. Misschien zegt je installateur: “Bij uw situatie past een AC-systeem het best,” of lees je online dat DC veel efficiënter is. Het klinkt als ingewikkelde natuurkunde, maar het is eigenlijk heel logisch als je weet hoe de stroom door jouw huis loopt. Omdat deze keuze bepaalt welke omvormer je nodig hebt en hoe efficiënt je systeem werkt.

AC en DC: Wat betekenen deze termen eigenlijk?

Voordat we de diepte in duiken, moeten we eerst het verschil tussen de twee stroomsoorten snappen.

• DC (Direct Current) of Gelijkstroom: Dit is de stroom die jouw zonnepanelen opwekken. Ook batterijen werken intern altijd met gelijkstroom. Zie het als een rivier die één kant op stroomt.
• AC (Alternating Current) of Wisselstroom: Dit is de stroom die uit jouw stopcontact komt en waar je apparaten (zoals de tv en wasmachine) op werken. Ook het elektriciteitsnet van de netbeheerder is wisselstroom.

De grote uitdaging van een zonne-energiesysteem is dat de stroom van de panelen (DC) en de batterij (DC) omgezet moet worden naar bruikbare stroom voor je huis (AC). Dit omzetten doet de omvormer. Waar en hoe vaak dit gebeurt, bepaalt of we het een AC- of DC-systeem noemen.

Hoe werkt een DC-gekoppelde thuisbatterij?

Bij een DC-gekoppeld systeem zitten de batterij en de zonnepanelen heel dicht bij elkaar in het proces. De zonnepanelen wekken DC-stroom op. Deze stroom gaat direct naar een zogenaamde hybride omvormer (zoals die van Solis of GoodWe). Voordat de stroom wordt omgezet naar wisselstroom voor je huis, kan de hybride omvormer de stroom direct doorsluizen naar de batterij.

De batterij wordt dus geladen met de “pure” gelijkstroom van de panelen, zonder dat het eerst is omgezet. Pas als jij ’s avonds de stroom nodig hebt, wordt het vanuit de batterij omgezet naar AC voor je stopcontact.

De voordelen van een DC thuisbatterij

Waarom zou je voor DC kiezen? Het toverwoord is efficiëntie. Elke keer als je stroom omzet van DC naar AC (of andersom), verlies je een klein beetje energie in de vorm van warmte.

• Bij een DC-systeem wordt de stroom maar één keer omgezet (bij het ontladen).
• Hierdoor gaat er minder energie verloren en haal je meer rendement uit je opgewekte zonneschijn.Bovendien heb je bij een DC-systeem maar één kastje aan de muur hangen: de hybride omvormer. Die regelt alles: de panelen én de batterij. Dit scheelt ruimte en installatiewerk en wordt daarom vaak gezien als de meest moderne oplossing.

Hoe werkt een AC-gekoppelde thuisbatterij?

Bij een AC-gekoppeld systeem staan de zonnepanelen en de batterij eigenlijk los van elkaar.

Het werkt als volgt:

1. Je zonnepanelen sturen stroom naar je ‘gewone’ zonne-omvormer.
2. Die zet het direct om naar AC (wisselstroom) voor in huis.
3. Heb je stroom over? Dan gaat die wisselstroom naar de batterij-omvormer.
4. Deze zet het weer terug om naar DC om de batterij te vullen.Je ziet het al: de stroom wordt hierbij vaker omgezet (van DC naar AC, en weer terug naar DC). Dit klinkt omslachtig, maar het heeft een specifiek nut.

De voordelen van een AC thuisbatterij

Waarom zou je voor deze ‘omweg’ kiezen? Het antwoord is flexibiliteit. Een AC-batterij (of een batterij met een eigen batterij-omvormer) kun je in principe in elk huis plaatsen, ongeacht wat voor zonnepanelen er liggen.

• Heb jij al zonnepanelen met een omvormer die nog prima werkt, maar geen batterij-aansluiting heeft? Dan kun je er simpelweg een AC-batterij “naast” plaatsen. Je hoeft je huidige systeem niet aan te passen of weg te gooien.
• Ook als je zonnepanelen met micro-omvormers (zoals Enphase) hebt, is AC-koppeling vaak de standaard manier (hoewel Enphase tegenwoordig ook eigen slimme oplossingen heeft).

Het verschil tussen DC en AC

Om het overzichtelijk te maken, hebben we de belangrijkste verschillen voor je naast elkaar gezet in de onderstaande tabel.

Kenmerk	DC-gekoppeld (Hybride)	AC-gekoppeld (Retrofit)
Efficiëntie	Hoog (minder omzetverliezen)	Iets lager (meer omzetstappen)
Aantal omvormers	1 (Hybride omvormer voor alles)	2 (Zonne-omvormer + Batterij-omvormer)
Installatiegemak	Eenvoudig bij nieuw systeem	Eenvoudig bij bestaand systeem
Kosten	Vaak goedkoper (minder apparaten)	Vaak duurder (extra omvormer nodig)
Geschikt voor	Nieuwe installaties of vervanging	Bestaande systemen behouden
Overdimensionering	Makkelijk (groot PV vermogen op accu)	Afhankelijk van netaansluiting

Welke keuze moet ik maken bij een nieuw systeem?

Ga je helemaal opnieuw beginnen? Je hebt nog geen zonnepanelen, of je gaat je oude set volledig vervangen? Kies voor een DC-gekoppeld systeem.

Je koopt dan een complete set met een hybride omvormer (bijvoorbeeld van Solis) en een bijpassende batterij.

• Je bent goedkoper uit omdat je maar één omvormer koopt.
• Je systeem is efficiënter.
• Het ziet er strakker uit met minder kabels en kasten aan de muur.Dit is de toekomstbestendige keuze waar je geen spijt van krijgt.

Welke keuze moet ik maken als ik al zonnepanelen heb?

Heb je al panelen op het dak? Dan hangt de keuze af van de leeftijd van je huidige omvormer.

• Is je omvormer bijna nieuw (0-5 jaar)? Dan is het zonde om deze weg te gooien. Kies voor een AC-oplossing (een losse batterij-omvormer naast je huidige systeem) of kijk of je huidige merk uitbreidbaar is.
• Is je omvormer al wat ouder (8+ jaar)? Dan is het vaak slimmer om je oude omvormer te vervangen door een nieuwe DC-hybride omvormer. Je oude omvormer zou waarschijnlijk toch binnen een paar jaar stuk gaan. Door nu direct over te stappen op een hybride DC-systeem, sla je twee vliegen in één klap: je hebt weer een gloednieuwe omvormer met garantie én je kunt direct een batterij efficiënt aansluiten.